Jerzy Fober. Rzeźba

Muzeum Historyczne Miasta Tarnobrzega zaprasza na wystawę pt. “Jerzy Fober. Rzeźba”, którą można oglądać do 30 września 2021 r. w siedzibie Muzeum, Zamku Tarnowskich w Dzikowie/Tarnobrzegu, przy ul. Sandomierskiej 27.

JERZY FOBER urodził się w 1959 roku w Warszawie.
W latach 1974–1979 uczył się w Państwowym Liceum Sztuk Plastycznych im. Antoniego Kenara w Zakopanem. W latach 1979–1984 studiował na Wydziale Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, w pracowni profesora Stanisława Kulona, gdzie w 1984 roku otrzymał wyróżnienie za pracę dyplomową „Złożenie do grobu”. W 1982 roku, jeszcze na studiach, wspólnie z Andrzejem Szarkiem i Czesławem Podleśnym założył grupę artystyczną „…kim jesteś”. W wystawach grupy uczestniczył do 1990 roku. W roku 2000 otrzymał tytuł Profesora Sztuk Plastycznych. Od 1986 roku zajmuje się dydaktyką artystyczną, obecnie w Instytucie Sztuk Plastycznych w Cieszynie na Wydziale Sztuki i Nauk o Edukacji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. W latach 1996–2011 prowadził także pracownię rzeźby na kierunku Malarstwa i Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach oraz w latach 2011–2015 pracownię magisterską Figuralnego Prejavu na Akademii Umeni w Bańskej Bystricy na Słowacji. Wielokrotny stypendysta Ministerstwa Kultury i Sztuki w latach: 1985, 1987, 1991, 1999 i 2004.

Jego rzeźby znajdują się w zbiorach: Muzeum Narodowego w Krakowie, Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku, Muzeum Okręgowego w Bielsku-Białej, Muzeum Współczesnej Polskiej Sztuki Sakralnej w Kielcach, Kolekcji Sztuki Współczesnej miasta Lucerna (Szwajcaria), Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego w Lublinie, Miasta Wrocław – Bastion Ceglarski, Kolekcji Fundacji „POGRANICZE” w Sejnach, kolekcjach prywatnych w Polsce, Niemczech, Wielkiej Brytanii i Włoszech.

Rzeźba jest najstarszą ze sztuk plastycznych. Ta pierwsza, pozbawiona najczęściej aluzyjności, największą siłę wyrazu okazywała poprzez swój przestrzenny wymiar i zmysłowy charakter. Urzekała swoją prostotą i namacalnością. Kolejne jej etapy rozwoju to wielka tradycja grecka, rzeźba śred­niowieczna, renesans i barok, geniusz Rodina i abstrakcjoniści z Moorem na czele. Wspominam tę historię rzeźby, gdyż do tych wszystkich największych jej osiągnięć nawiązuje w swojej twórczości Jerzy Fober. Jest wierny temu, co w rzeźbie i sztuce najistotniejsze – poszukiwanie piękna i mówienie o rzeczach najważniejszych.

Wielu krytyków szufladkuje Fobera, nazywając go artystą religijnym, kierując się głównie tematyką jego prac. Wydaje się to uproszczeniem. Można odwrócić takie myślenie i zadać uprawnione pytanie: czy sztuka, w tym również rzeźba, która przecież w całości wyrosła z przestrzeni religijnej, nie jest jej wyrazem, bądź poszukiwaniem sacrum? Jeśli dotyka najważniejszych i ostatecznych zagadnień, siłą rzeczy jest sakralna. Cała twórczość Fobera to pytania egzystencjalne, zawarte tak w Biblii, jak też w ogólnoludzkich czy narodowych mitach.

Jest dla mnie najważniejszym motywem i kluczem do twórczości artysty („Ofiara Izaaka”, „Ostatnia Wieczerza”, „Kto ma oczy niech słucha”). Ofiara jest najstarszą obok modlitwy formą religijnego kultu, występującą we wszystkich religiach, a jednym z jej najważniejszych celów jest oddanie hołdu. Fober swoją twórczością staje się artystą–ofiarodawcą. Co zatem ofiarowuje Bogu i innym odbiorcom swoich dzieł? Po pierwsze wyrzeka się tego, co niestety jest głównym celem współczesnej sztuki – taniego poklasku krytyków i widzów. Rezygnuje z przemijających mód i pogoni za komercją. Po drugie składa ofiarę z wierności celom sztuki, jakimi są: poszukiwanie piękna, prawdy i dobra. Po trzecie ofiarowuje Bogu – niczym Abraham swojego syna – ofiarę z ludzkich dramatów, pragnień, wiary i zwątpienia. To Foberowe składanie ofiary jest pełne nadziei – wszak wierzy, a my chcemy wierzyć wraz z nim – iż sztuka jest po to „by się zmartwychwstało”.

Autor tekstu:Tadeusz Zych